Wat is DHCP, en wat betekent een 169.254-adres?
Leestijd: 6 minuten
Elk apparaat in jouw netwerk heeft een IP-adres nodig. Bijna altijd regelt DHCP dat, zonder dat jij er iets van merkt. Pas als het misgaat zie jij het: een laptop met een adres dat begint met 169.254, een printer die ineens een ander adres heeft, of een camera die niet meer te vinden is. In deze blog leggen we uit wat DHCP is, hoe het werkt, wat een 169.254-adres betekent en hoe jij DHCP instelt in UniFi Network.
Wat is DHCP?
DHCP staat voor Dynamic Host Configuration Protocol. Het is de dienst die apparaten automatisch een IP-adres geeft zodra ze verbinding maken met jouw netwerk. Naast het adres krijgt het apparaat ook de andere instellingen mee die het nodig heeft: het subnetmasker, de gateway naar internet en de DNS-server.
In een UniFi-netwerk is de UniFi-gateway de DHCP-server. Op elk netwerk en elke VLAN die jij aanmaakt staat de DHCP-server standaard aan. Een laptop, telefoon of access point sluit jij aan en het werkt.
Zonder DHCP zou jij op elk apparaat zelf een adres, gateway en DNS-server moeten invullen. Dat kost tijd, en één typefout geeft een apparaat zonder internet of twee apparaten met hetzelfde adres.
Vast of dynamisch IP-adres?
Een apparaat kan op drie manieren aan zijn adres komen:
| Hoe | Geschikt voor | |
|---|---|---|
| Dynamisch | DHCP geeft een vrij adres uit de range. Het adres kan na verloop van tijd veranderen | Laptops, telefoons, tablets |
| Reservering (Fixed IP) | DHCP geeft een apparaat altijd hetzelfde adres, herkend aan het MAC-adres | Printers, NAS, camera’s, servers |
| Vast op het apparaat | Jij vult het adres zelf in op het apparaat, DHCP komt er niet aan te pas | Apparaten die geen DHCP ondersteunen |
Wij raden meestal een reservering aan. Het apparaat houdt altijd hetzelfde adres, en jij beheert alle adressen op één plek. Wil jij een adres wijzigen, dan doe jij dat in UniFi Network en niet op het apparaat zelf.
Stel jij toch een vast adres in op het apparaat, kies dan een adres buiten de DHCP-range. Anders kan de DHCP-server hetzelfde adres ook aan een ander apparaat geven, en krijg jij een IP-conflict.
Hoe werkt DHCP?
Een apparaat krijgt zijn adres in vier stappen. Naar de Engelse namen heet dit de DORA-procedure:
- Discover. Het apparaat heeft nog geen adres en roept het hele netwerk rond: is er een DHCP-server?
- Offer. De DHCP-server antwoordt met een aanbod: een vrij adres, met gateway, DNS-server en de leasetijd
- Request. Het apparaat accepteert het aanbod en meldt dat aan het hele netwerk. Zijn er meerdere DHCP-servers, dan weten de andere zo dat hun aanbod vervalt
- Acknowledge. De server bevestigt. Vanaf nu mag het apparaat het adres gebruiken
Het adres is geleend, niet gegeven. De leasetijd bepaalt hoe lang. In UniFi is dat standaard 1 dag. Halverwege vraagt het apparaat zelf om verlenging. Zo blijft een apparaat dat aan staat hetzelfde adres houden, en komen adressen van apparaten die weg zijn vanzelf weer vrij.
Voordat de UniFi-gateway een adres uitgeeft, pingt hij het eerst. Antwoordt er iets, dan is het adres al in gebruik en kiest de gateway een ander. Dit heet Ping Conflict Detection.
Wat geeft DHCP nog meer mee?
Een DHCP-server kan meer doorgeven dan alleen het adres. Dat gaat via DHCP-opties, elk met een eigen nummer. Handig als veel apparaten dezelfde instelling nodig hebben: jij stelt het één keer in op de server en elk apparaat krijgt het vanzelf.
In UniFi Network staan de meest gebruikte opties al klaar:
| Optie | Nummer | Waarvoor |
|---|---|---|
| UniFi Network application | 43 | Vertelt UniFi-apparaten waar hun beheer draait, handig bij adopteren op een ander netwerk |
| NTP Server | 42 | Tijdserver voor bijvoorbeeld camera’s en toegangscontrole |
| TFTP Server en Network Boot | 66 en 67 | VoIP-telefoons die hun instellingen ophalen, computers die via het netwerk opstarten |
| WPAD URL | 252 | Automatische proxy-instellingen voor browsers |
| Time Offset | 2 | Tijdzone |
| WINS Server | 44 | Oude Windows-naamresolutie |
De volledige lijst lees jij in het Help Center van Ubiquiti.
Heb jij een optie nodig die er niet tussen staat, dan voeg jij die zelf toe met het optienummer. Optie 43 gebruik jij bijvoorbeeld als jij UniFi-apparaten wilt adopteren op een netwerk waar ze jouw UniFi Network niet vanzelf vinden. Meer daarover lees jij in Een UniFi-apparaat adopteren met set-inform.
DHCP instellen in UniFi Network
De DHCP-server regel jij per netwerk:
- Ga naar Settings > Networks en open het netwerk
- Klap Advanced open. Bij DHCP Mode staat standaard DHCP Server. Kies DHCP Relay als een andere server de adressen uitdeelt, of None als jij geen DHCP wilt op dit netwerk
- Bij DHCP Range stel jij in welke adressen de server mag uitdelen. Houd ruimte vrij voor apparaten met een vast adres
- Onder DHCP Service Management pas jij de DNS-server en de leasetijd aan. De DHCP-opties staan bij dezelfde geavanceerde instellingen
Een reservering maak jij bij het apparaat zelf:
- Ga naar Client Devices en open het apparaat
- Kies Settings en zet bij IP Settings het vinkje Fixed IP Address aan
- Het huidige adres staat al ingevuld. Pas het aan als jij een ander adres wilt en sla op
Het apparaat krijgt het nieuwe adres bij de volgende verlenging van de lease. Wil jij het direct, herstart dan het apparaat of haal de kabel even los.
Welke adressen er zijn uitgedeeld zie jij bij Settings > Networks, via de link IP Leases achter het netwerk.
Een adres dat begint met 169.254: wat is APIPA?
Krijgt een apparaat geen antwoord van een DHCP-server, dan geeft het zichzelf een adres tussen 169.254.1.0 en 169.254.254.255. Dat heet APIPA: Automatic Private IP Addressing. Windows, macOS en de meeste andere systemen doen dit vanzelf. Met een paar ARP-berichten controleert het apparaat eerst of niemand anders dat adres al gebruikt.
Met een APIPA-adres kan een apparaat alleen praten met andere apparaten in hetzelfde netwerksegment die ook zo’n adres hebben. Er is geen gateway, dus geen internet. Zie jij een 169.254-adres, dan is dat een duidelijk signaal: DHCP komt niet aan bij dit apparaat.
Controleer dan het volgende:
- Kabel en poort. Zit de kabel goed, en brandt het lampje op de switchpoort?
- VLAN van de switchpoort. Staat de poort in het juiste netwerk? Een poort op een VLAN zonder DHCP-server geeft precies dit resultaat
- DHCP-server. Staat bij het netwerk DHCP Mode op DHCP Server, en is de range niet vol?
- Wifi. Is het wifi-netwerk gekoppeld aan het juiste netwerk?
Is het probleem opgelost, dan hoef jij niets te doen. Windows probeert ongeveer elke vijf minuten opnieuw een adres te krijgen. Wil jij niet wachten, trek dan de kabel even los of zet wifi uit en weer aan.
UniFi-apparaten zelf gebruiken geen APIPA. Krijgt een access point of switch geen adres via DHCP, dan valt het terug op 192.168.1.20. Staat een UniFi-apparaat op dat adres, dan geldt dezelfde controle als hierboven.
Twee DHCP-servers in één netwerk
Krijgen apparaten een onverwacht adres, uit een andere reeks dan jij ingesteld hebt? Dan staat er waarschijnlijk een tweede DHCP-server in jouw netwerk. Vaak is dat de router van de provider, een oud wifi-modem of een router die iemand heeft meegenomen. Apparaten nemen het eerste aanbod aan, dus het is toeval welke server wint.
De beste oplossing is die tweede server uitzetten of in bridge-modus zetten. Lukt dat niet, of kun jij hem niet vinden, gebruik dan DHCP Guarding:
- Open het netwerk bij Settings > Networks
- Zet DHCP Guarding aan
- Vul het IP-adres van de vertrouwde DHCP-server in. Gebruik jij de DHCP-server van jouw UniFi-gateway, dan is dat het gateway-adres van dit netwerk
De switches blokkeren daarna elk DHCP-aanbod dat niet van die server komt. DHCP Guarding werkt alleen met UniFi-switches.
Veelgestelde vragen over DHCP
Wat is een goede leasetijd?
De standaard van 1 dag is prima voor de meeste netwerken. Op een gastnetwerk met veel wisselende bezoekers kies jij korter, bijvoorbeeld 2 tot 8 uur, zodat adressen sneller vrijkomen.
Kan ik een reservering maken voor een UniFi-access point of -switch?
Nee. Voor UniFi-apparaten kies jij in UniFi Network alleen tussen DHCP en een vast adres (Static), ingesteld bij het apparaat zelf. Gebruik 192.168.1.20 niet: dat adres is gereserveerd als terugvaladres.
Wat is het verschil tussen DHCP op mijn internetaansluiting en DHCP in mijn netwerk?
Het is hetzelfde protocol, maar dan een stap verder. Bij providers als Ziggo krijgt jouw gateway zijn publieke adres via DHCP van de provider. Jouw gateway is op zijn beurt de DHCP-server voor jouw eigen netwerk. Andere providers gebruiken PPPoE, lees daarover Wat is PPPoE en wanneer heb jij het nodig?
Heb ik een aparte DHCP-server nodig?
Nee. De DHCP-server in jouw UniFi-gateway is genoeg voor een thuisnetwerk en voor de meeste bedrijven. Heb jij al een Windows-server die DHCP doet, dan kan dat ook. Zet dan op dat netwerk DHCP Mode op DHCP Relay of None, zodat er maar één server is.
Waarom heeft mijn printer ineens een ander adres?
Omdat het adres geleend is. Staat de printer een tijd uit, dan kan zijn adres aan een ander apparaat zijn gegeven. Maak een reservering, dan houdt de printer altijd hetzelfde adres.
Is een 169.254-adres gevaarlijk?
Nee. Het is een teken dat DHCP niet werkt, geen beveiligingsprobleem. Los de oorzaak op, dan krijgt het apparaat vanzelf weer een normaal adres.